Hoe alles in hemelsnaam te bewaren? Een beklemmende vraag voor wie 50.000 jaar menselijke activiteit overziet. Hoeveel petabyte aan informatie heeft homo sapiens sindsdien nagelaten en hoeveel produceert zij dagelijks daar nog weer bij?
De behoefte om alles te verzamelen en bewaren is evolutionair bepaald en net zo diep in onze genetische software verankerd als de drift tot voortplanting. Bewaren is een soort strijd tegen de tijd.
Zelf zeul ik ruim vijftig jaar persoonlijke informatie met mij mede. Dat resulteerde in een ontmoedigende hoeveelheid boeken, foto’s, ordners, cd-roms, floppy-discs, cassettebandjes, mappen, schriften, flashcards en ga nog maar enige tijd verder. Allemaal opgeborgen in kisten die, in mijn kielzog, steeds werden geparkeerd op de zoldervertrekken van de woningen waar ik tot op heden verbleef en die –onaangeroerd- staan te wachten op verhuizing naar een andere zolder enzovoort… tot de dood erop volgt en mijn persoonlijk archief zal worden overgedragen aan de generatie die na mij komt… Zullen hun zolderkamers groot genoeg zijn?
De drang tot bewaren is zo groot dat het makkelijk als afwijking kan worden beschouwd. Inmiddels zijn dan ook de eerste tv-formats op dit thema ontwikkeld. Het levert beelden van verwarde mensen op die in doorsnee huiskamers ronddolen tussen bergen ongesorteerd ‘verleden’ en die worden bevraagd door een ogenschijnlijk geestelijk gezonde interviewer die in de camera zegt: „Hoe heeft het zover kunnen komen?’’
Het bedrijf Pictura in Heiloo heeft op dit alles een buitengewoon succesvol verdienmodel gebouwd. De onderneming digitaliseert, conserveert en ontsluit een onuitputtelijk reservoir aan analoog geheugen dat gefragmenteerd wordt bewaard in musea, bibliotheken en archieven van ondernemingen, overheden en particulieren.
Zo doen zij dat momenteel ondermeer in Rotterdam, in het Schielandhuis. Daar ligt de ‘Atlas van Stolk’. Een verzameling prenten, kaarten, tekeningen over de geschiedenis van Nederland. De collectie werd door de Rotterdamse houthandelaar Abraham van Stolk in 1843 gestart. Lina van der Wolde is conservator van dit archief, dat nog steeds wordt aangevuld met actueel materiaal .
Afgelopen vrijdag bezocht ik Lina, samen met filmer John Gundlach. Ook interviewde ik Margareth van Stolk. Zij is als nazaat van Abraham betrokken bij het digitaliseren van het archief van haar verre voorvader.
Leermoment hier was: we hebben het nu over één collectie van 245.000 objecten . De komende vijf jaar zullen twee Pictura-operators, twee dagen per week minimaal vijfhonderd objecten digitaal conserveren.
Hoeveel collecties zijn er wereldwijd de moeite waard om te bewaren? Miljoenen? Hoeveel items bevatten die collecties? Honderdduizenden? Hoeveel items worden er dagelijks geproduceerd die straks in ‘nieuwe collecties’ dienen te worden bewaard?
‘Een zee om leeg te drinken’, zoals onze Franse broeders en zusters dat zo treffend onder woorden brengen.
